آسیه امینی : می خواهند انقلاب فرهنگی دیگری راه بیاندازند

فیروزه رمضانزاده- دو شنبه 17 سپتامبر 2012-27 شهریور 1391
جرس: در ماههای اخیر اخبار بسیاری درباره تشدید محدودیت ها در محیط های دانشگاهی اعم از محدودیت در پوشش و جذب دختران در برخی رشته ها منتشر شد. دامنه سهمیه بندی جنسیتی، امسال حتی به رشته‌های تحصیلی دانشگاه هم رسید. در حالی که سال ۹۰ تنها دو رشته از ظرفیت دختران حذف شده بود، امسال ۷۷ رشته دوره کارشناسی، پذیرش دختران ندارند.

از سوی دیگر، بومی گزینی دانشجویان دختر و ایجاد دانشگاه‌های تک جنسیتی از جمله تلاش‌های دولت و مجلس دهم هستند تا با جلوگیری از حضور زنان تحصیل‌کرده در جامعه، مانع ورود آنان به بازار کاررسمی با پوشش احترام به زنان و مادران ‌شوند.

این در حالی است که آخرین سرشماری‌ها بیانگر افزایش سه درصدی آمار زنان سرپرست خانوار است و اشتغال زنان در ایران همچنان سیر نزولی دارد.

با توجه به اهمیت موضوع ایجاد رشته‌ها و دانشگاه‌های تک‌جنسیتی یکی از بحث‌برانگیزترین برنامه‌های وزارت علوم با آسیه امینی شاعر، روزنامه نگار، فعال حوزه زنان و نیز برنده جوایز هملن هامت (2009) و انجمن قلم و بنیاد آکسفام نوویب (2011) به گفتگو پرداختیم که درپی می آید.

خانم امینی! چرا تا این اندازه موضوع جداسازی جنسیتی در دانشگاهها به صورت جدی در دستور کار دست اندرکاران وزارت علوم و مسئولان دانشگاه‌های ایران قرار گرفته است؟

اگر چه بحث جداسازی جنسیتی اکنون به صورت عملی خود را در محافل دانشگاهی تحمیل کرده است اما از سالها پیش این موضوع وجود داشته، نه فقط در دولتهای نهم و دهم بلکه در برنامه های حاکمیت جمهوری اسلامی (بعد از انقلاب) و به ويژه بعد از جريان انقلاب فرهنگي كه قصد اسلامي كردن فضاهاي آموزشي را داشت، اين موضوع اسلامي كردن به شكلهاي مختلفي در دستور كار بود.

در طول اين سالها برنامه های جامعی برای جداکردن جنسيتي افراد در فضاهاي عمومي، به ويژه در محيطهاي فرهنگي و آموزشي و زنانه مردانه کردن اين محيطها پيش بيني شد.

اما به خاطر كمبود نیروی انسانی متخصص و امکانات فنی و تخصصی و فضاهاي آموزشي مناسب بود که در همان زمان سالهای پس از انقلاب نتوانستند دانشگاهها را همانند مدارس مشمول جداسازی جنسیتی كنند.

حالا با دولتی روبرو هستیم که هفت سال است به هر زوري که شده قصد دارد از حداکثر توان و مدیریت خود استفاده کند تا هرطور شده جداسازی جنسیتی را دربخش نیروی انسانی و منابع تحصیلی دانشگاهها نيز اجرا کند.

و اين اقدام را هم بدون توجه به امكانات انساني و تخصصي و پشتوانه علمي كافي نتايج علمي آن به اجرا در آورده است.

جداسازی جنسیتی در دانشگاهها چه پیامدهای قابل ذکری دارد؟

جداسازی جنسیتی چند وجه و چند نتیجه درپی خواهد داشت، مهمترين مساله اين است كه عده ای از افراد مستعد، چه زن و چه مرد، از دانش تخصصی دلخواه خود محروم می شوند.

وجه دیگر این مساله بيشتر متوجه دختران است كه اين مساله تفكيك دانشگاه ها، محدوديت بيشتري را به آنها تحميل مي كند. زيرا در كنار همه برنامه هايي كه دولت نهم و دهم براي دور كردن دختران و زنان از فضاهاي عمومي و اجتماعي و كاري داشته، ( از اجراي طرح امنيت اجتماعي گرفته تا بومي گزيني جنسيتي و حتا دوركاري و … ) اين مساله نيز اضافه شده است.

و نتيجه آن در درازمدت هدفي است كه از لابلاي صحبتهاي مديران مختلف دولتي پيداست و آن محدود كردن زنان در امور مربوط به همسرداري و خانه داري و واگذار كردن چرخه اقتصاد و توليد فني به مردان است.

بنابراين در این میان، به ناگزیر عده ای از دانشجویان دختر از رشته های تحصیلی مورد علاقه خود محروم می شوند برخی دیگر هم به ناچار از منابع موجود استفاده می کنند

زیان دهی و محرومیت بسیاری از استعدادهای قشر دانشگاهی اساساً یک برش سیاسی در عرصه فرهنگی است.

تصمیم گیری و سیاسی کردن فضایی است که ماهیت آن يعني دانش و علم، از سیاسی کاری به دور است و بايد هم باشد.

اشتباه نشود! اين به معني غير سياسي شدن دانشجو يا اينكه دانشجويان خواسته هاي سياسي نداشته باشند نيست . بلكه به اين معني است كه دولت حق ندارد با اين فضاسازي ها و سياست بازي ها، فضاهاي علمي را چنان تحت تاثير قرار دهد كه بر نتيجه كيفيت علمي آنها تاثيرگذار باشد.

جدا كردن دانشگاه ها در شرايطي كه منابع تخصصي كافي براي تربيت هردوجنسيت دانشجو وجود ندارد، تاثيرگذاشتن بر كيفيت آموزش است. به سياست آلودن فضاي علمي است.

و البته موضوع ديگري كه بارها در رسانه هاي مختلف به آن اشاره شده، يعني نتايج زيانبار اين تفكيكها و زنانه مردانه كردن فضاهاست كه داريم مي بينيم جامعه امروز ما با همه آمار كم و بيش منتشر شده اي كه از گسترش فساد و نا امني منتشر مي شود نتيجه همين سياستهاي نادرست در مديريت سياسي و اجتماعي است.

آیا در حال حاضر آسیبهای اجتماعی ناشی از جداسازی جنسسیتی در جامعه مشهود شده است؟

به طور كلي آمارهای مربوط به آسيبهاي اجتماعی به دليل اينكه منابع مستقل تحقيقي امكان يا اجازه تحقيق پيدا نمي كنند، زياد نيست. اما همان اخبار منتشرشده در چند سال اخیر و به ويژه در دو دهه اخیر كه بيشترشان منابع تحقيقي نزديك به قدرت هم بوده اند، به روشنی نشان دهنده گسترش آسیب های اجتماعی و نا امني و پایین آمدن سن فحشا و .. است.

این پديده هاي اجتماعي نه وارداتي هستند و نه از آسمان آمده اند. تصمیم گیری های نادرست مسئولان دولتی نه در دولتهای نهم و دهم بلکه در طول سی و اندی سال اخیر در حوزه فرهنگ و آموزش و مسائل اجتماعي مسبب اينها بوده.

از دید شما انگیزه اصلي اين جداسازيها چيست؟

کامران دانشجو وزیر علوم و برخی از مدیران اجرایی او در وزارت علوم بارها با صراحت علت جداسازی را اسلامی کردن دانشگاه ها اعلام کرده اند. تا از این طریق به گمان خود پرچم اسلام را از طریق دانشگاهها بالا ببرند و به دنیا نشان دهند.

به نظر مي رسد آنها قصد دارند انقلاب فرهنگي ديگري راه بيندازند و اين كار را شروع هم كرده اند. این همان خطری است که نه تنها دانشجو، فعالیت دانشجویی و سیاسی دانشگاه بلکه علم را نیز تحت سلطه و تاثیر قرار می دهد و بسیار خطرناک است. جامعه ماهنوز آثار زيانبار انقلاب فرهنگي اول را مثل يك زخم كهنه با خود دارد. به طور حتم دود این اقدامات نه تنها به چشم آقایان بلکه به چشم همه مردم ايران خواهد رفت.

درواقع اين، سرنوشتي است كه دولت فعلي به اسم اسلاميزه كردن دانشگاه ها رقم مي زند. تجربه اي كه همانطور كه گفتم يكبار امتحان پس داده و همان تجربه، امروز تئوريسينهاي خودش يعني انقلاب فرهنگي را به منتقداني تبديل كرده كه نطفه اين تخم بلا را خود كاشته بودند.

بنابراين واي به اين طرح و ايده كه حتا از تئوري بافي هم در آن حد نيست كه براي خود مسئولان قابل دفاع باشد! چون كه اگر امروز يكي از آن دفاع مي كند فردا در همان دولت، ديگري آن را به باد انتقاد مي گيرد.

به نظر شما نتيجه و آينده اين اتفاق به كجا ختم مي شود؟ آيا فكر مي كنيد با اعتراض گسترده اي رو به رو خواهيم بود؟

باتوجه به شرايط سیاسی حاکم بر جامعه نمی توان موضوعی را گمانه زنی کرد. چراکه هیچ چیزی در حوزه های فعالیتهای اجتماعی ایران قابل پیش بینی وحدس و گمان نیست.

از سويي جنبش دانشجويي در فعاليتهاي مدني و حتا در زنده نگاه داشتن فضاي سياسي كشور در چند سال اخير نقش عمده اي داشته است. اعتراض و انتقاد ويژگي عمومي دوران دانشگاه و حق دانشجو است. اما مي بينيم كه كلا فضاي دانشگاه ها اين روزها فضاي خاكستر روي اخگر است. زيرا سركوب فعالان جنبش دانشجويي باعث شدهبخش زیادی از این جوانهای باهوش و نمونه کشور، كه اگر در هر جای دنیا بودند سرآمد محققان آن کشور به شمار می رفتند، يا در گوشه زندان هستند یا مجبور به ترک وطن شده اند یا از ادامه تحصیل در دانشگاه باز مانده اند.

ازسوی دیگر، بخش مهمی از نیروی فعال در جنبش دانشجویی امروز وادار به سکوت شده اند یا تحت فشار و تهدید ارعاب به سر می برند. آنها که به خاطر اعتراض خود از ابتدایی ترین حقوق یعنی حق تحصیل محروم شده اند.

دراین میانه برخی از دانشجویان به حاشیه رانده شده اند، برخی دیگر نیز به خاطر سلامت و امنیت روانی فرزندان خود آنها را برای ادامه تحصیل روانه کشوری دیگر می کنند.

برخی دیگر نیز در این میانه به سکوت و امید به آینده ای نامعلوم تن داده اند که این اخگر خاکستر نشین دوباره چه زمان شعله ور می شود.

مسئولان وزارت علوم همواره از جداسازی جنسیتی به عنوان یکی از تجربه های موفق در برخی کشورهای اسلامی یاد می کنند. یکی از این کشورها عربستان است که سخت‌ترین قوانین مربوط به جداسازی جنسیتی را اعمال می‌کند. نظر شما درباره تجربه هایی که به آن استناد می شود، چیست؟

عربستان به خاطر پایمال کردن حقوق زنان در فهرست کشورهایی است که در تبعیض جنسیتی و تضییع حقوق زنان حرف اول را می زنند.

بنابراین کشورهایی چون عربستان نباید مصداقی برای توجیه کردن مساله تفکیک جنسیتی و سپر دفاعی عملکرد و الگوبرداری مسئولان وزارت علوم باشد.

در نروژ، کشوری که اکنون من در آن زندگی می کنم بارها از زبان دانشجویان شنیده ام که عنوان کرده اند زنان فارغ التحصیل در رشته های فنی مهندسی به راحتی به مدارج بالاتر کارشناسی ارشد و دکترا راه پیدا می کنند و از سوی دیگر به راحتی موقعیت کاری و اجتماعی مناسبی نیز برای آنها فراهم می شود چون در این گونه کشورها به توازن جنسیتی اعتقاد دارند و این توازن جنسیتی در همه علوم رعایت می شود.

در همه کشورها دولتها موظف هستند به عنوان خدمتگزار در برنامه ریزی دانشگاهها و ایجاد فضای یکسان علمی برای هر دو جنس تلاش کنند.
تا قانون خانواده برابر

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

عکس گوگل

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: