گزارشی از خشونت علیه زنان کُرد

گزارشی از خشونت علیه زنان کُرد
تهیه و تنظیم از : آسمان سلیمی– چهار شنبه 26 سپتامبر 2012-5 مهر 1391
کردها: کردستان یکی از مناطقی است که در آن خشونت علیع زنان رواج فوق العاده ای دارد. متاسفانه به دلیل تثبیت فرهنگ مرد سالار و ذهنیت فرودستی، زنان کرد هر روز به صورت روزافزونی در معرض جنایات و خشونت های متعدد از سوی مردان کرد قرار می گیرند. بنابر گزارش ها از سال ۱۹۹۲ تا سال ۲۰۰۱، بیش از پنج هزار قتل ناموسی، خودسوزی، سوزاندن و مثله کردن زنان و… در کردستان عراق ثبت شده است. این ناهنجاری های اجتماعی روند رو به رشدی را داراست و هنوز علیرغم برقراری قانون در اقلیم کردستان عراق مشمول حمایت های قانونی و حقوقی موثری نشده است.

خبرهایی که در ادامه می خوانید تنها گوشه ای از خشونت های گسترده و ریشه دار علیه زنان کُرد است.

« دعا خلیل اسود نوجوان ۱۷ساله از فرقه ی یزیدی، به جرم دوست داشتن یک پسر عرب سُنی از سوی خویشاوندان و جوانان یزیدی به شکل بسیار وحشیانه و دردآوری سنگسار شد. » درباره ی این که وی مسلمان شده بود یا نه، گزارش های یکسانی وجود ندارد.

برخی منابع گزارش کرده‌اند که دعا به خاطر غیبت یک روزه خود از خانه کشته شد. « زن جوانی که مادر دو بچه بود به علت درخواست جدایی از همسرش، به وسیله ی برادر و شوهرش بعد از آزار و اذیت و کتک زیاد خفه شد و به قتل رسید.» « خانواده ی دختری به نام سمیرا، وی را – که تا اندازه ای اختلال حواس داشت- به این سبب ‌که می‌گفتند چند ساعتی را همراه شیخ روستایشان بود، کشتند. قاتلان دختر، شیخ را لباس زنانه پوشاندند و در روستا سوار بر خر چرخاندند.» آن ها بهترین مجازات برای شیخ را در این دیدند که او را برای کوچک شمردن به شکل زنان درآورند و بعد از آن هم بی هیچ محاکمه ای رهایش کردند.

« زنی باردار به خاطر اعتراض به روابط جنسی شوهرش با زن‌ برادرش به وسیله ی وی قطعه قطعه شد.»

« مردی همسرش را به دلیل سوءظن به ارتباط وی با مردی غریبه قطعه قطعه کرد و با اسید جسدش را سوزاند.» «دختری پس از دو سال زندگی با مردی که ۱۸ سال از او بزرگ تر بود به خانه ی پدرش بازگشت؛ اما پدر به اتهام رابطه ی نامشروعی که هیچ گاه اثبات نشد او را سر برید.» « دختر جوانی به دست برادرش به قتل رسید.»

« کمتر از یک هفته‌ ۲ زن کُرد تنها در یک منطقه‌ به دست شوهر یا اعضای خانواده‌شان کشته‌ شدند.»

« یک زن ۲۱ ساله‌ به دست شوهر ۲۳ ساله‌اش به‌ ضرب گلوله‌ کشته‌ شد. برای بار دوم بود که رویدادی از این دست طی ۳ روز رخ داد؛ پیش‌تر نیز در همین ناحیه‌، دختری که‌ معلم مدرسه‌ بود در نتیجه‌ی داشتن رابطه‌ی دوستی با یک جوان به دست پدرش به‌ قتل رسید؛ پدر “چیمن” به سلیمانیه در کردستان عراق رفت و دخترش را که به آن‌جا فرار کرده بود کشت و جسدش را هم ‌همان‌جا دفن کرد.»

« زنی به وسیله ی همسرش از کامیون در حال حرکت به بیرون پرتاب شد. »

« مردی زنش را پس بیهوش کردن آتش زد. سپس روی دهانش بالش گذاشت تا خفه شود و حرف نزند. آن زن پیش از جان دادن همه چیز را در بهداری بخش بازگو کرد.»

« یک زن کُرد به سبب سوء ظن همسرش به وی در سوئد به قتل رسید.»

«طی سال های ۱۹۹۲ تا ۲۰۰۷ در اقلیم کردستان دوازده هزار (۱۲۰۰۰) زن به بهانه های ناموسی به قتل رسیده‌اند.»

« تنها در فاصله ژانویه و مارس سال۲۰۰۷ چهل (۴۰) درصد قتل ناموسی در کردستان عراق روی داده است.» « دختر ۱۸ ساله‌ی کُرد برخلاف میل باطنی و با اصرار خانواده به ازدواج تن داد و سپس خودسوزی کرد.»

« یک زن میانسال کُرد به دلایل نامعلومی اقدام به خودسوزی کرد.» «یک زن کُرد به به سبب آنچه مشکلات خانوادگی عنوان گردید در یکی از روستاها اقدام به خودسوزی نمود و جان خود را از دست داد. این زن به هنگام خودکشی دچار سوختگی شدید و به یکی از مراکز درمانی منتقل شد؛ اما در بیمارستان درگذشت.»

« یک زن کُرد ۲۳ ساله متاهل و دارای یک فرزند به سبب اختلافات خانوادگی اقدام به خودسوزی کرد و در نتیجه جان سپرد.»

« طی دو هفته‌ دو زن کُرد اقدام به خودسوزی نمودند که در نتیجه ی آن جان خود را از دست دادند.»

به گزارش یک نهاد حقوق بشری درسالیان اخیر آمار خودسوزی زنان در اقلیم کردستان عراق افزایشی تصاعدی داشت. به نحوی که در سه سال گذشته ۱۰۱۲ زن دراقلیم اقدام به خود سوزی کرده‌اند. بیش تر آن ها جان خود را از دست دادند. براساس اطلاعات این مرکز، هر هفته بطور متوسط ۲۰ زن در اقلیم کردستان اقدام به خود سوزی می‌کنند که حداقل ۱۸ نفر از آن ها جانشان را از دست می‌دهند.

ترکیه در میان ۴۷ کشور عضو شورای اروپا بالاترین میزان خشونت علیه زنان را دارد. و بیش تر خشونت ها در روستاهای شرقی و غربی ترکیه رخ می دهد. بیش تر روستاهای شرقی و جنوب شرقی ترکیه کُرد نشین هستند. در اقلیم کردستان که جرایم ناموسی امری عادی است پیشمرگه های زن به زنانی که به وسیله ی خانواده هایشان مورد بد رفتاری و تهدید قرار می گیرند پناه می دهند. این زنان از هیچ حقی برخوردار نیستند. نه خانه ای دارند و نه راه بازگشت. علّت اصلی پیوستن این دسته از زنان به گروه های مسلح، خشونت بی شمار و ریشه دار علیه آنان است؛ نه علل ایدئولوژیک.

ترکیه در میان ۴۷ کشور عضو شورای اروپا بالاترین میزان خشونت علیه زنان را دارد. و بیش تر خشونت ها در روستاهای شرقی و غربی ترکیه رخ می دهد. بیش تر روستاهای شرقی و جنوب شرقی ترکیه کُرد نشین هستند.

در کردستان عراق در سه سال گذشته حداقل ۵۰۰ زن بقتل رسیده اند و تقریبا همه ی این قتل ها به دست افراد خانواده صورت گرفته است. یکی از حوادثی که به شدت در اقلیم کردستان، به ویژه در استان سلیمانیه رواج یافته است، قتل های ناموسی ست که در دو مورد به مثله کردن فرد قربانی نیز منجر شده است. لازم به یادآوری است که سلیمانیه مرکز فرهنگی اقلیم به شمار می آید.

در مناطق کُردنشین ترکیه ازدواج دختران کم سن و سال با مردانی که برخی تا سه برابر فاصله ی سنی با آن ها دارند مسئله ای عادی است. درحقیقت پدر خانواده تصمیم می گیرد که چه کسی از توانایی مالی بهتری برخوردار است و برای ازدواج با دخترش مناسب تر است . دختران جوان با شیر بها و مهریه ی”هر چه بیشتر” معامله می شوند. طلاق در این منطقه تنها در قدرت و اختیار مردان قرار دارد و زنان از هیچ گونه حقی برای اعتراض برخوردار نیستند. مخالفت دختران با سنت های خانوادگی اغلب به از دست دادن جان این دختران ختم گردیده است. زنان کرد ترکیه که بیش تر روستا نشین هستند خارج از مناسبات خانواده و عشیره هیچ گونه هویّت اجتماعی ندارند. به سبب ممنوعیت زبان کُردی در ترکیه، زنان و دختران کُرد به عنوان تنها حافظان زبان کُردی از سوادآموزی و تحصیل محروم می مانند. چرا که آن ها تنها باید زبان کرُدی بدانند و آن را به فرزندانشان بیاموزند. در شمال کردستان ۷۲ درصد زنان بالای ۴۵ سال در بی‌سوادی به سر می‌برند. » « خشونت علیه زنان در کردستان عراق کاملاً مشهود است. وجود فرهنگی کاملاً سنتی از یک سو و گسترش وسایل ارتباط جمعی و رسانه‌ای همچون اینترنت و رواج یافتن شبکه‌های اجتماعی و بالا رفتن سطح آگاهی از حقوق هر فرد باعث تشدید این پدیده ی مزمن شده است. » « ختنه ی زنان در اقلیم کردستان سنّتی سفت و سخت است. بررسی یک سازمان غیردولتی آلمانی- عراقی نشان داده است که این عمل بر روی ۱۷۰۰ زن در سال ۲۰۱۰ انجام شده است؛ یعنی بیش از ۷۲ درصد (هفتاد و دو درصد) زنان در استان های پرجمعیت اربیل و سلیمانیه ختنه می شوند در حالی که در برخی مناطق این تعداد به ۱۰۰% نیز می رسد.» این سنت دردآور به اندازه ای در این منطقه رایج است که یکی از روزنامه های معتبر آمریکا صفحه ی نخست را به تصاویرختنه ی دختران در کردستان اختصاص داد.در اورامانات طی تحقیقاتی که انجام شد مسأله‌ی ختنه ی دختران در سطح وسیعی با تمام عوارض مخرّب جسمی و جنسی و روانی رواج دارد. حامیان و حاملان این سنت در پاسخ به چرایی این اقدام توجیهات دینی می‌آورند. اما وقتی به آنان گفته می شود چرا در مناطقی که شیعه‌نشین هستند این مسأله وجود ندارد پاسخ می دهند: « ختنه خوب است و مانع انحراف دخترانمان می‌شود.»

یکی دیگر از رسوم دست و پاگیر و رنج آور برای زنان کُرد رسم ” زن به زن ” است که به گفته ی یکی از فعالین زن کُرد « تقریبا هیچ روستای کُردنشینی یافت نمی شود که در آن این رسم اجرا نشود.» بنابر این رسم، زنان بدون هیچ اختیار و اراده ای به ازدواج کسی درمی آیند که پیش از این از خانواده و یا خویشان آن مرد زنی ستانده شده بود. افزون بر اجبار و نبود حق انتخاب برای زنان، اگر بنیاد یکی از خانواده ها که در آن این رسم اجرا شده است ویران شود، خانواده ی دوم حتی در صورت نبود مشکل تحت هر شرایطی باید از هم بپاشد.

پس از سرنگونی حکومت صدام هزاران زن در اقلیم خود را به آتش کشیدند و یا به قتل رسیدند. گروه های مدافع حقوق زنان در اقلیم هم به تصویب قانون منع خشونت خوش

در کردستان عراق در سه سال گذشته حداقل ۵۰۰ زن بقتل رسیده اند و تقریبا همه ی این قتل ها به دست افراد خانواده صورت گرفته است. یکی از حوادثی که به شدت در اقلیم کردستان، به ویژه در استان سلیمانیه رواج یافته است، قتل های ناموسی ست که در دو مورد به مثله کردن فرد قربانی نیز منجر شده است. لازم به یادآوری است که سلیمانیه مرکز فرهنگی اقلیم به شمار می آید.

بین نیستند چون هیچ گونه ضمانتی برای اجرای آن وجود ندارد. روزانه‌ در گوشه‌ و کنار اقلیم کردستان زنان خود را به‌ آتش می کشند و به علل گوناگون هم چون حفظ آبرو و ناموس کشته‌ می شوند .خشونت علیه زنان کُرد در شکل های گوناگون که بیش تر مواقع به قتل می انجامد ریشه در فرهنگ مردسالاری ملهم از روابط قومی و قبیله‌ای دارد که خشونت را در جامعه نهادینه و برای مردم توجیه می‌کند. برای رهایی ظاهری از این بحران در ژوئن ۲۰۱۱ دولت اقلیم کردستان قانونی را تصویب کرد که بر اساس آن خشونت خانگی علیه زنان، شامل خشونت های جنسی، جسمی و روانی، جرم شناخته شد؛ اما نه تنها این خشونت ها کم نشدکه به شکلی تصاعدی رو به افزایش گذاشت چرا که هیچ تضمینی برای اجرای آن وجود ندارد. دعا خلیل اسود در حضور دو مامور محلّی بود که به شکل وحشیانه ای سنگسار شد. خشونت علیه زنان در اقلیم کردستان معضلی ست که تا به امروز هیچ قانون و گردهمایی و اعتراضی نتوانسته آن را مهار کند.

موضوع خشونت علیه زنان در مناطق کُرد نشین بیش از آن که به مباحث توسعه و رفاه ربط داشته باشد امری ست که کاملآ با سنت ها و باورهای مردم پیوند دارد. چرا که حتی در فرهنگی ترین بخش های آن که از رفاه و آموزش برخوردار است همچنان این خشونت ها با بدترین شکل ادامه دارد و با وجود هشدارهای حکومتی و وضع قانون روزبه روز پردامنه تر می شود.

نگارنده بر این باور است که همراه با وضع قانون باید کوشید با فرهنگ سازی از میزان خشونت ها علیه زنان در این مناطق کاست. البته تعصبات کور علیه زنان در مناطق کُرد نشین بخشی از تعصبات قومی و قبیله ای است که هم چنان در میان جوامع کُرد پایدار است و به صورت همه جانبه از آن پاسداری می شود. خشونت علیه زنان در همه جای دنیا رواج دارد. اما به جرات می توان گفت که ﻓﻀﺎﻱ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ در مناطق کُردنشین به ویژه در عراق و ترکیه ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪﺍﻱ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺑﺎ ﺍﻳـﻦ ﻗﺘﻞﻫﺎ ﻫﻤﺮﺍﻫﻲ ﻭ ﻫﻤﺪﻟﻲ ﺩﺍﺭﻧﺪ. در مناطق کُرد نشین ایران نیز خشونت علیه زنان پدیده ای رایج است؛ اما در برخی موارد دیده شدکه مردم به این قبیل خشونت ها به شیوه های گوناگون اعتراض کردند. شرکت عدّه ی بی شماری از زنان در مراسم خاکسپاری دختر کُردی که به دست پدرش در ایران سر بریده شد قابل ذکر است. در جوامع کُردنشین که بافت یکدست تری دارند؛ مانند اقلیم کردستان و بخش های کُرد نشین ترکیه که در میان کوه ها محصورند، تعصبات بیش تر است و در پی آن خشونت های بیش تری به چشم می خورد . به نظر می رسد پشتیبانی اجتماعی که از این امر صورت می گیرد عامل اصلی بروز و تداوم این پدیده ی شوم است.

با فاصله گرفتن از تعصبات قومی و قبیله ای، این بحران اجتماعی که در همه جای دنیا کما بیش وجود دارد تا اندازه ای برطرف خواهد شد. سنت، زندگی عشیره ای، آداب و رسوم نادرست و باورهای کهنه به قتل های ناموسی در این مناطق مشروعیت بی چون و چرا می بخشد.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

عکس گوگل

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: